YT
 
 

im. Zbigniewa Herberta w Gorzowie WielkopolskimWojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna

Słownik twórców kultury


GROSS Jan

PowiększUrodził się 21.01.1934 r. w Opatówku koło Kalisza. Ukończył technika budowlane w Łodzi (specjalność wodociągi i instalacje) i w Warszawie (specjalność instalacje i urządzenia sanitarne). Pracował w przedsiębiorstwach budowlanych, obecnie emeryt.  
Debiutował fraszkami w tygodniku „Kaktus” w 1958 r. Jest członkiem Stowarzyszenia Autorów ZAIKS, Związku Autorów i Kompozytorów ZAKR oraz Związku Literatów Polskich. Posiada odznakę „Zasłużony Działacz Kultury”.  
   
   
Uprawia małe formy literackie: najczęściej fraszki, aforyzmy, limeryki.  
   
Wydał książki:  
- „Z przymrużeniem oka” - fraszki, Gorzów 1979;  
- „Szczypta swawoli” - fraszki, Warszawa 1979;  
- „Małe zoo na wesoło” - wiersze dla dzieci, Szczecin 1982;  
- „Od biedronki do żyrafy” - fraszki, Bydgoszcz 1987, 1989;  
- „Rodacy przy pracy” - fraszki, Warszawa 1987;  
- „Szpetny szarak” - fraszki, Szczecin 1990;  
- „Z fraszką przez życie”, Łódź 1992;  
- „Ero-tyki” - fraszki i utwory satyryczne, Gorzów 1994;  
- „Szkolna fraszko-teka”, Szczecin 1996;  
- „Uwypuklenia” - aforyzmy, Gorzów 1997;  
- „Figle Amora” - fraszki, Szczecin 1997;  
- „Uczniowskie zbytki” - fraszki, Szczecin 1998;  
- „Zwierzątkowo na rymowo”, Gorzów 1999;  
- „Z fraszką na ryby”, Szczecin 1999;  
- „Bez pardonu i bez tonu” - fraszki i aforyzmy, Zielona Góra 2000;  
- „Sportowe szusy”, Szczecin 2001;  
- „W kilku wersach o nonsensach”, limeryki, Kraków 2005;  
- „Łeb w łeb - turniej satyryków” - fraszki i aforyzmy, wspólnie z Tadeuszem Szyferem, Gorzów 2006.  
Fraszki, aforyzmy i limeryki Jana Grossa weszły do antologii m. in.:  
- „Aforyzmy o aforyzmach”, Opole 1991;  
- „O miłości wszelakiej”, Wrocław 1995;  
- „Wielka Encyklopedia Aforyzmów”, Wrocław 1995;  
- „Z kobietą nie ma żartów”, Warszawa 2000;  
- „Aforyzmy polskie”, Kęty 2001;  
- „Księga aforystyki polskiej XXI wieku - Potęga myśli”, Katowice 2002;  
- „Wokół haiku”, Zielona Góra 2002;  
- „Fraszki polskie”. Kęty 2002;  
- „Księga aforyzmów”, Warszawa 2004;  
- „Wielka księga myśli polskiej”, Warszawa 2005;  
- „Z fraszką przez stulecia”, Kęty 2005.  
Jego fraszki, limeryki i aforyzmy publikowane były w licznych czasopismach, m. in. w „Gazecie Lubuskiej”, „Ziemi Gorzowskiej”, „Stilonie Gorzowskim”, „Pegazie Lubuskim”. Od 2005 r. Gross stale współpracuje z „Przekrojem”.  
Najpopularniejszy - obok Tadeusza Szyfera - satyryk gorzowski, twórca niezliczonej liczby fraszek i aforyzmów, ostatnio również limeryków.  
Alfred Siatecki (Daniel Sateck) w recenzji książki „Bez pardonu i bez tonu” tak napisał o twórczości Jana Grossa: Ma doskonale rozwinięty zmysł obserwacji. Dostrzega wokół siebie nie tylko to, co przeciętnego rodaka denerwuje, ale i śmieszy, obraża, znieważa, spędza sen z oczu. Z czym można żyć długo, bo w każdym człowieku kryje się jakaś słabość, ale i czego nie można się wyzbyć. Gross wskazuje rodakom, czego ich oczy nie widzą lub czego oni nie mają odwagi wyszydzić, wyśmiać, skrytykować. Nie oznacza to, że Gross tylko wytyka i szydzi. On także wskazuje, jak postępować. Bywa filozofem i moralistą, a nawet biesiadnikiem, który staje się nauczycielem („Ostry dyżur”, „Gazeta Lubuska”, 2001 nr 91).Zdobył wiele nagród w konkursach literackich. Najważniejsze nagrody:  
- Konkurs z okazji 100-lecia cyrku zawodowego w Polsce ogłoszony przez Zjednoczone Przedsię­biorstwa Rozrywkowe, wyróżnienia za repryzę (rodzaj skeczu), Warszawa 1983 r.  
- Konkurs z okazji jubileuszu 700-lecia Choszczna, Choszczno 1984 r.  
- Konkurs na fraszkę zorganizowany przez redakcję „Karuzeli” i Klub Młodych Pisarzy „Wiadukt” - III nagroda, Warszawa 1985 r.  
- Konkurs na zestaw aforyzmów zorganizowany przez Wyższą Szkołę Pedagogiczną w Opolu i miesięcznik „Opole” - wyróżnienie (było siedem równorzędnych wyróżnień, innych nagród nie przyznano), Opole 1987 r.  
- Konkurs „Śmiech na szachowisku”- III nagroda za aforyzm, Gorzów Wlkp. 1988 r.  
- I Ogólnopolski Konkurs Literacki im. St. Jerzego Leca na fraszki i aforyzmy, II nagroda za aforyzm, Nowy Targ 1999 r.  
- Konkurs z okazji 15.000 numeru „Gazety Lubuskiej” - wyróżnienie za wiersz satyryczny, Zielona Góra 2000 r.  
- „Satyrbia” 2001 - Konkurs na aforyzmy i fraszki ogłoszony przez Nauczycielski Klub Literacki oraz Zarząd Okręgu Podlaskiego Związku Nauczycielstwa Polskiego - wyróżnienie za fraszki, Białystok 2001 r.  
- „Satyrbia” 2002 - wyróżnienie za aforyzm, Białystok 2002 r.  
- Konkurs satyryczny o Nowej Soli - I nagroda za fraszki, Nowa Sól, 2003 r.  
- „Satyrbia” 2005 - II nagroda za aforyzm, Białystok 2005 r.  
- Konkurs o tematyce prawniczej ogłoszony przez czasopismo „Twój Dobry Humor” i organizacje prawnicze - I nagroda za fraszki i limeryki, Warszawa 2005 r.  

Krystyna Kamińska

Ostatnia zmiana: 2010-09-30