Konferencja naukowa „Aspekty społeczno-kulturowe pogranicza polsko-niemieckiego 1945-2025”
26 października 2026 roku Akademia im. Jakuba z Paradyża zorganizowała konferencję naukową pt. „Aspekty społeczno-kulturowe pogranicza polsko-niemieckiego 1945-2025”. Otwarcia wydarzenia dokonali główni jego organizatorzy w osobach dr hab. Beaty A. Orłowskiej oraz prof. dr. hab. Grzegorza Kucharczyka. W konferencji udział wzięli dr. Grzegorz Urbanek oraz Patryk Lewandowski z Działu Zbiorów Regionalnych.
Jako pierwszy swój referat wygłosił współorganizator konferencji prof. dr hab. Grzegorz Kucharczyk. Prelekcja pt. „Dziki Wschód” i „dziki Zachód”. Wspólnota transformacyjnego losu po obu stronach Odry po 1989 roku zaakcentowała zbieżne cechy byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz polskich Ziem Zachodnich i Północnych.
Dr Arkadiusz Sójka w referacie pt. Od granicy do wspólnej przestrzeni? Odra jako obszar współpracy i konfliktu na pograniczu polsko-niemieckim w latach 1945-2025 przeanalizował ewolucję postrzegania i wykorzystania głównej arterii wodnej pogranicza polsko-niemieckiego.
Ewolucję antropologicznego postrzegania regionów pogranicznych w swoim wykładzie przedstawił dr Maciej J. Dudziak przytaczając przy tym barwne przykłady anegdot z życia codziennego po obu stronach granicy.
Pierwszy panel zakończyło wystąpienie dr. hab. Przemysława Słowińskiego który przedstawił rys historyczny najważniejszych instytucji kultury w Gorzowie Wielkopolskim po 1945 r. Prelegent nie pominął przy tym istotnej roli miejskiej biblioteki ze szczególnym uwzględnieniem jej działalności wydawniczej oraz naukowej.
Na początku drugiej części sesji naukowej swój referat przedstawiła dr Joanna Lubimow, która poruszyła kwestię kryzysu migracyjnego na zewnętrznych granicach UE i jego wpływu na funkcjonowanie pogranicza polsko-niemieckiego.
Zmiany demograficzne w strefie nadgranicznej województwa lubuskiego to temat, który został omówiony przez dr. Łukasza Budzyńskiego. Problem rosnącego kryzysu demograficznego został poparty konkretnymi danymi statystycznymi.
Dr Maciej Tołwiński zaprezentował bardzo aktualny problem odporności informacyjnej pogranicza polsko-niemieckiego wobec współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa państwa takich jak dezinformacja, wroga propaganda, czy kreowanie i rozpowszechnianie fake newsów.
Pozytywne jak i negatywne perspektywy postrzegania pogranicza polsko-niemieckiego w kontekście integracji europejskiej przedstawił dr Tomasz Marcinkowski.
Skomplikowane losy oraz perspektywy współpracy instytucji muzealnych po polskiej stronie pogranicza ze szczególnym uwzględnieniem obszaru byłego województwa gorzowskiego nakreślił w swoim wystąpieniu Robert Piotrowski.
Drugi panel konferencji zakończył odczyt dr hab. Beaty A. Orłowskiej, który dotyczył kwestii prac nad wspólnym podręcznikiem do historii polsko-niemieckiej oraz jego późniejszego (braku) wykorzystania w procesie edukacyjnym po obu stronach Odry.
Tekst: Patryk Lewandowski
Zdjęcia: Grzegorz Urbanek
Dział Zbiorów Regionalnych
