Konferencja naukowa ph. "W życiu zawsze się gdzieś odjeżdża i dokądś wraca"

11 maja 2026 r., w ramach Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek ph. „Biblioteka. Otwierasz. Odkrywasz” gorzowska książnica wraz z Akademią im. Jakuba z Paradyża zorganizowały Ogólnopolską konferencję naukową z okazji 110. rocznicy urodzin Eugeniusza Paukszty pt. „W życiu zawsze się gdzieś odjeżdża i dokądś wraca”.

Tego dnia naukowczynie i naukowcy pochylili się nad życiem i twórczością tego znanego prozaika, publicysty i społecznika. 

Przybyłych gości powitał dyrektor WiMBP Sławomir Szenwald. Po nim słowa powitania do zgromadzonych skierowała JM Rektor AJP, prof. dr hab. Elżbieta Skorupska-Raczyńska, wyrażając chęć współpracy nad badaniami dotyczącymi Paukszty.

Pierwszy panel skupiony był wokół sylwetki pisarza oraz jego wpisywania się w narracje właściwe jego czasom. 

• Prof. PP dr hab. inż. Dominik Paukszta z Politechniki Poznańskiej, prywatnie syn pisarza, przedstawił krótki biogram ojca, opowiedział zarówno o jego twórczości, kulisach życia prywatnego, jak i działalności społecznej. Rozwiał także wątpliwości dotyczące niektórych momentów w działalności ojca. 
• Następnie prof. AJP dr hab. Arkadiusz Kalin z Akademii im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim przedstawił główne założenia tzw. „myśli zachodniej” oraz rolę Paukszty w jej propagowaniu. 
• Dr Karolina Korenda-Gojdź z Muzeum Lubuskiego im. Jana Dekerta w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie powieści „Trud ziemi nowej” przedstawiła Pauksztę jako kreatora mitu pionierskiego na Ziemiach Zachodnich i Północnych.
• Drugi panel otworzył referat dr n. med. Krzysztofa Prętkiego z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, w którym szeroko przedstawiony został lekarz balneolog Jan Żniniewicz, bohater powieści biograficznej „Opowieść o zwycięskiej starości”. 
• Prof. UAM dr hab. Ewa Krawiecka z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przedstawiła poznańskie środowisko literackie, sięgając do wybranej korespondencji wokół Paukszty.
• Tuż po niej Magdalena Mauer z Biblioteki im. Eugeniusza Paukszty w Kargowej opowiedziała o organizowanym przez bibliotekę Konkursie Literackim im. Eugeniusza Paukszty.
• Tę część rozważań zakończyło wystąpienie dr Anny Łozowskiej-Patynowskiej z Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku dotyczące metafor i symboli we „Wrastaniu” Eugeniusza Paukszty.

Po wyczerpujących dyskusjach, goście mieli okazję obejrzeć obszerny zwiastun filmu dokumentalnego „Eugeniusz Paukszta – znany – nieznany – niezapomniany” w reż. Andrzeja Mrówczyńskiego.

Serdecznie dziękujemy wszystkim prelegentom, przybyłym gościom oraz wszystkim zainteresowanym życiem i twórczością Eugeniusza Paukszty.

Patronatem honorowym konferencję objął Marszałek Województwa Lubuskiego Sebastian Ciemnoczołowski oraz Wojewoda Lubuski Marek Cebula, zaś patronatem medialnym Radio Gorzów oraz TVP3 Gorzów.