Empuzjon

„Empuzjon” to pierwsza powieść Olgi Tokarczuk wydana po otrzymaniu Literackiej Nagrody Nobla. Stała się pretekstem do ciekawej dyskusji podczas ostatniego spotkania naszego Dyskusyjnego Klubu Książki w Filii nr 2, które odbyło się 11 maja 2026 roku.

Autorka podtytułem „horror przyrodoleczniczy” rzuca czytelnikowi wyzwanie, serwując opowieść pełną ukrytych znaczeń. 

Akcja powieści przenosi nas do września 1913 roku do Görbersdorfu (dzisiejsze Sokołowsko na Dolnym Śląsku). To właśnie tam, do słynnego uzdrowiska dla chorych na piersi, przybywa młody student inżynierii ze Lwowa – Mieczysław Wojnicz. Krajobraz zdominowany przez mgły, gęste lasy oraz kuracjuszy pijących halucynogenny lokalny likier Schwärmerei buduje niepokojącą, oniryczną atmosferę. Świat przedstawiony przypomina sen na jawie – granica między rzeczywistością a fantazją zaciera się, logiczne zasady ustępują miejsca dziwnym wizjom, a wszechobecne widmo nadchodzącej wojny potęguje to uczucie zagubienia. 

Główną osią książki są codzienne dysputy filozoficzne prowadzone przez pensjonariuszy. Mężczyźni z wyższych sfer rozprawiają o polityce, sztuce, demonach i – przede wszystkim – o kobietach. Tokarczuk w usta swoich bohaterów wkłada skrajnie mizoginistyczne poglądy, cytując i parafrazując autentyczne teksty dawnych myślicieli, naukowców i pisarzy. 

To książka idealna do głośnego omawiania, prowokująca do zadawania pytań o to, co w naszej kulturze przez wieki było spychane w cień.

Tekst i foto: Małgorzata Schich