Lilka
W dniu 23 września 2025 r. w Filii 8 miało miejsce pierwsze powakacyjne spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki. Rozmawialiśmy o książce „Zgiełk serca. Opowieść o Marii Pawlikowskiej -Jasnorzewskiej” autorstwa Małgorzaty Czyńskiej. Nasza lektura nie była przypadkowa, ponieważ, wśród patronów literackich 2025 r. znajdujemy właśnie m.in. Marię Pawlikowską –Jasnorzewską.
Małgorzata Czyńska to polska pisarka, dziennikarka, historyczka sztuki, autorka wywiadów z artystami, specjalistka od historii mody i dizajnu. W swoim dorobku ma pozycje poświęcone m.in. Witkacemu, Julii Keilowej, Mai Berezowskiej, Tamarze Łempickiej.
W swojej najnowszej książce snuje wielobarwną opowieść biograficzną o życiu jednej z ukochanych córek Wojciecha Kossaka – Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, która przez najbliższych nazywana była Lilką. Opowieść o pierwszej pisarce rodu Kossaków przeplatana jest wróżbami astrologicznymi opartymi na interpretacji pozycji ciał niebieskich, takich jak gwiazdy i planety w chwili narodzin lub w danym momencie życia. Poetka od zawsze interesowała się astrologią i telepatią, była zauroczona czarnoksięstwem, zielarstwem i jogą. W swych zainteresowaniach i postawie wobec życia znacznie wyprzedzała epokę, w której żyła. Julian Tuwim nazywał ją czarownicą, Jan Lechoń – rusałką, a Tadeusz Boy-Żeleński „polską Safoną”. Jak twierdzi Czyńska, opowieść o Lilce napisała w takim duchu, w jakim sama poetka chciałaby zapewne się przedstawić. Książka prezentuje niepublikowane dotąd zdjęcia i prace malarskie poetki, m.in. przedruki akwarel.
Lektura książki była bardzo ciekawa, szczególnie dla tych czytelniczek, które nie znały innych biografii poetki. Wróżby postawione przez wróżkę Polę Godot, opisujące relacje Lilki z kolejnymi mężami, były najbardziej zaskakującymi i świeżymi fragmentami przeczytanej opowieści - chociaż nie wszystkim nam podobały się te nawiązania do astrologii. Dyskusja o książce przeszła w rozmowę o rodzie Kossaków, bogatym w niesamowite osobowości, ich talentach i dziełach, które po nich zostały. Książka jest pięknie wydana, więc cieszy oczy wspaniałymi przedrukami prac plastycznych, a także fotografiami poetki i jej najbliższych.
Na kolejne spotkanie DKK zapraszamy 21 października 2025 r. (wtorek), godz. 16.00, a rozmawiać będziemy o książce „Gry zstępne” Katarzyny Ryrych.
Tekst i zdjęcia : Anna Jamroz-Fleischer
