Kostrzyn nad Odrą: Sekrety dawnych nekropolii odkryte w bibliotece
W środę, 4 listopada 2026 roku, w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Kostrzynie nad Odrą odbył się wyjątkowy wykład pt. „Kostrzyn umarłych. Archeologia śmierci, obrzędów i zwyczajów pogrzebowych na przestrzeni wieków". Prelekcję poprowadził Krzysztof Socha, ceniony archeolog z Muzeum Twierdzy Kostrzyn. Wysoka frekwencja – ponad 30 zgromadzonych osób – oraz ożywiona dyskusja na zakończenie spotkania jednoznacznie dowodzą, że bogata i często tajemnicza historia miasta nieustannie intryguje i przyciąga lokalną społeczność. Wydarzenie zostało zorganizowane przy współpracy Miejskiej Biblioteki Publicznej oraz Muzeum Twierdzy Kostrzyn.
Podczas wystąpienia prelegent zabrał słuchaczy w przekrojową podróż przez epoki – od pradziejów aż po czasy współczesne. Przybliżył ewolucję rytuałów pogrzebowych, wierzeń oraz zmieniający się na przestrzeni wieków stosunek żywych do zmarłych. Głównym punktem programu była jednak szczegółowa analiza kostrzyńskich nekropolii, których badacze doliczyli się dotychczas co najmniej dwudziestu dwóch. Wśród szczegółowo omówionych stanowisk archeologicznych znalazły się pradziejowe cmentarzyska będące świadectwem obecności ludności kultury łużyckiej oraz nekropolie z okresu wpływów rzymskich. Prelegent przybliżył także historię zapomnianych miejsc pochówków na terenie kostrzyńskiej starówki, w dzisiejszym Parku Miejskim oraz na Osiedlu Mieszka I. Szczególną uwagę poświęcono wyjątkowej nekropolii w Küstrin-Kietz, na której terenie do dziś zachowały się najstarsze znane nagrobki związane z historią Kostrzyna. Słuchacze poznali również miejsca spoczynku zlokalizowane w dawnych dzielnicach miasta: Szumiłowie, Warnikach oraz Drzewicach, przy czym w dwóch ostatnich na przestrzeni wieków funkcjonowały po dwa odrębne obiekty cmentarne. Osobną, niezwykle poruszającą część prelekcji poświęcono cmentarzom wojennym oraz masowym grobom żołnierzy – zarówno formacji niemieckich, jak i radzieckich. Historyk szczegółowo odtworzył także tragiczne losy i historię cmentarza obozu jenieckiego Stalag III C Alt Drewitz, który stanowi mroczną kartę w dziejach regionu. Atmosferę spotkania doskonale dopełniała mroczna i sugestywna oprawa wizualna nawiązująca bezpośrednio do plakatu wydarzenia, który przedstawiał spoczywający w grobowcu ludzki szkielet oraz starożytne, rzeźbione urny twarzowe, co wprowadzało słuchaczy w pełen powagi nastrój. Wieńcząca spotkanie debata pokazała, że temat dawnych miejsc pochówku budzi wśród mieszkańców ogromne emocje i skłania do głębokiej refleksji. Wykład Krzysztofa Sochy udowodnił, że historyczne cmentarze to nie tylko przestrzenie pamięci, ale przede wszystkim bezcenne źródła wiedzy o dawnych społecznościach, ich kulturze oraz dramatycznych wydarzeniach, które ukształtowały współczesny Kostrzyn nad Odrą.
Organizacja tego typu spotkań podkreśla kluczową rolę Miejskiej Biblioteki Publicznej jako tętniącego życiem centrum kultury i integracji społeczności lokalnej. Biblioteka to nie tylko przestrzeń spotkań, ale przede wszystkim skarbnica wiedzy – instytucja ta na co dzień gromadzi, zabezpiecza i udostępnia bogate materiały regionalne, kroniki oraz publikacje naukowe, które pozwalają mieszkańcom samodzielnie zgłębiać odkrywane na wykładach tajemnice Kostrzyna. Inicjatywy te skutecznie zacieśniają więzi między instytucją a mieszkańcami, budując silną tożsamość lokalną i udowadniając, że biblioteka pozostaje najbliższym partnerem w odkrywaniu wspólnej przeszłości.
Zespół MBP w Kostrzynie nad Odrą
