Dział Zbiorów Specjalnych

Kontakt:
adres: ul. Sikorskiego 107 (wejście od ul. Kosynierów Gdyńskich),
66-400 Gorzów Wielkopolski
tel. 95 727 70 61
e-mail: .img@.img..img..img
.img
kierownik: Małgorzata Barczyńska-Kowańdy
Godziny otwarcia:
poniedziałek – piątek: 10.00 – 15.30
sobota – niedziela: nieczynne

Willa Hansa Lehmanna
Galeria Sztuki Regionalnej, Galeria Karykatury, Sala Papuszy, Gabinet Christy Wolf
tel. 95 727 70 61
Godziny otwarcia:
poniedziałek – piątek: 10.00 – 19.00
sobota:  10.00 – 15.00
niedziela: nieczynne

O nas:
Siedzibą naszego działu jest willa Hansa Lehmanna – zabytkowy obiekt z początków XX wieku. Funkcjonuje w nim Galeria Sztuki Regionalnej, Galeria Karykatury, Sala Papuszy oraz Gabinet Christy Wolf.

Posiadamy unikatowe zbiory, stanowiące źródłowy materiał ikonograficzny i dokumentacyjny dla historyków, regionalistów, dziennikarzy, studentów. Udostępniamy je prezencyjnie głównie w celach naukowych.

Stare druki
Zbiór gromadzony od lat 70-tych XX wieku drogą zakupów antykwarycznych i aukcyjnych oraz darów. Są to XVI – XVIII-wieczne wydawnictwa, reprezentujące nurt sakralny, historyczny, filozoficzno-społeczny, a także książki z zakresu prawa i językoznawstwa. Część kolekcji stanowią polonica, a wśród wydawnictw niemieckojęzycznych znajdują się egzemplarze dotyczące historii naszego regionu. np. XVI-wieczna Kronika: „Annales Marchiae Brandenburgicae […]” (Andreas Angelus, Frankfurt a.d.O.: Hartmann, 1598 r.), opisująca historię Księstwa Brandenburgii od 416 r. do 1569 r.

Książki XIX-wieczne
Posiadamy ok. 800 woluminów, a wśród nich druki z zakresu historii, geografii, sztuki, nauk prawnych, filologii i językoznawstwa, teksty literackie, a także literatura poradnikowa z różnych dziedzin (gospodarstwo domowe, kuchnia regionalna, łowiectwo, mowy pogrzebowe, ziołolecznictwo, życie codzienne i in.).

Rękopisy
Obejmują głównie spuścizny osobiste literatów związanych z Gorzowem i regionem gorzowskim: pamiętniki, dzienniki, szkice, bruliony warsztatowe utworów wydanych i niepublikowanych, korespondencja urzędowa i osobista, dokumenty, odznaczenia, fotografie i in. takich postaci jak: Włodzimierz Korsak, Zdzisław Morawski, Irena Dowgielewicz, Witold Niedźwiecki, Florian Nowicki, Janusz Olczak, Bronisław Słomka, Bronisława Wajs-Papusza.

Kartografia

Zbiór o zasięgu chronologicznym XVI-XXI w., obejmuje współczesne arkusze map i planów oraz stare mapy. Dotyczy w większości historycznej Nowej Marchii (południowej części obecnego województwa zachodniopomorskiego oraz północnej części województwa lubuskiego). Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gorzowie Wielkopolskim stała się posiadaczem niemal kompletnego przeglądu kartografii nowomarchijskiej w okresie nowożytnym. Zbiór dokumentów rozwoju przestrzennego, przemian politycznych i historycznych regionu, a także świadectwa doskonalenia się sztuki kartograficznej na przestrzeni wieków, jest systematycznie rozbudowywany i stanowi znakomite, cenne i niezwykle rzadkie uzupełnienie źródeł do dziejów regionu. W kolekcji występują mapy luźne o różnym wizerunku i poprawności kartograficznej, której poziom kształtował się w zależności od rozwoju technik pomiarowych i inwencji ich twórców. Najliczniej reprezentowane są mapy ogólnogeograficzne, o różnym stopniu szczegółowości, wywodzące się ze wszystkich liczących się oficyn europejskich. W zbiorach kartograficznych znajdują się również atlasy z końca XIX i początku XX wieku.

Najstarszym obiektem kartograficznym w zbiorze jest pierwsza, samoistna mapa Brandenburgii Eliasa Camerariusa, profesora matematyki uniwersytetu we Frankfurcie nad Odrą: „Marca Brandenbvrgensis [et] Pomerania. Per Gerardum Mercatorem. Cum Privilegio”Skala ok. 1:830 000 wydana przez Gerarda Mercatora w Amsterdamie  po 1585 r. (miedzioryt 49,5 x 36,5 cm. Sygn. KG685).

Ważną część zbioru stanowią plany trzech największych bitew wojny siedmioletniej: pod Sarbinowem = Zorndorf (25 VIII 1758), pod Kijami (Sulechowem = Züllichau) (23 VIII 1759) i pod Kunowicami = Kunersdorf (12 VIII 1759). Kolekcję dopełniają miedziorytnicze tablice dystansowe, określające odległości pomiędzy ważniejszymi miastami Europy (w większości XVIII-wieczne diagramy).

Ikonografia
Pocztówki
Zbiór pocztówek przedstawia minione już bezpowrotnie obrazy ok. 60 miast i wiosek z okolic Gorzowa Wielkopolskigo,  pozwala przywołać historię, jak również oddać panujący klimat końca XIX i całego XX stulecia. Kolekcja składa się z czarno-białych i kolorowych kart, z czego około 300 wydanych zostało do 1945 roku – od obiektów opartych na litografii, chromolitografii poprzez pocztówki wytwarzane techniką światłodruku, do fotografii pozbawionej wcześniejszego uroku ale będącej za to wiernym odzwierciedleniem rzeczywistości. Obok typowych pocztówek w kolekcji można spotkać karty rozkładane, albumiki z pocztówkami do wyrywania oraz leporella – harmonijki z miniaturowymi widokami.

Grafika
Zbioru obejmują prace artystów z Gorzowa Wielkopolskiego i regionu gorzowskiego. Na uwagę zasługują źródłoznawcze materiały ikonograficzne, ukazujące zmiany w krajobrazie miast i opactw nowomarchijskich:

  • siedemnastowieczne sztychy Matthäusa Meriana, najwybitniejszego rytownika i wydawcy grafiki topograficznej i pejzażowej XVII wieku, przedstawiających widoki i plany m.in.: Cedyni, Chojny, Choszczna, Dębna Lubuskiego, Drezdenka, Frankfurtu nad Odrą, Gorzowa Wlkp., Karska, Kostrzyna, Mieszkowic, Mironic, Myśliborza, Ośna Lubuskiego, Recza, Słońska, Strzelec Krajeńskich, pochodzących z wydawnictwa Martina Zeillera: „Topographia Electoratus Brandenburgici et Ducatus Pomeraniae […]”Frankfurt a.M., 1652 r.
  • faksymile XVIII-wiecznych grafik z widokami miast z początków XVIII wieku, opublikowanych w formie teki w 1913 r.: Petzold, Daniel, „Ansichten Märkischer und Pommerscher Städte auf dem Jahren 1710-1715. Nach Originalzeichnungen Daniel Petzolds im Auftrage der Königlichen Bibliothek […]”, Berlin 1913 r.

Ekslibrisy
Posiadamy ok. 1000 miniaturowych dzieł sztuki graficznej, spośród których na uwagę zasługują ekslibrisy Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Zbigniewa Herberta w Gorzowie Wielkopolskim.

Malarstwo oryginalne
Zbiór obejmuje kilkadziesiąt prac artystów lokalnych z cenzusem zawodowym, najczęściej członków Związku Polskich Artystów Plastyków, wystawiających swoje prace w kraju i za granicą.

Zbiory fotograficzne
Wśród zbiorów znajduje się kilkadziesiąt portretów ludzi związanych z życiem kulturalnym Gorzowa Wielkopolskiego.

W ramach działu funkcjonują:

Talent bez granic

We wtorek 10 września 2019 roku w Ośrodku Integracji i Aktywności miało miejsce otwarcie wystawy ...

Ośrodek Integracji i Aktywności

Zostań językowym wolontariuszem w Bibl...

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Zbigniewa Herberta kolejny raz serdecznie zaprasza do udziału – ...

Ośrodek Integracji i Aktywności

Wystawa fotografii Stefana Piosika

W sierpniu i wrześniu w Bibliotece Herberta oglądać można wystawę fotografii Stefana Piosika z podróży ...

Komunikaty

Czytamy Wam – Piknik: “Śniadanie...

„Kiedy ktoś daje ci wiarę w siebie, pozostaje się jego dłużnikiem” W piątek, 2 sierpnia ...

Ośrodek Integracji i Aktywności

Wystawa malarstwa i rysunku Sławomira ...

19 grudnia 2019 r. o godz. 17.00 zapraszamy do Galerii “Pod Kopułą” na wystawę malarstwa ...

Kalendarz

Słońsk 2019

15 listopada 2019 r. o godz. 17.00 zapraszamy do Galerii pod Kopułą na wernisaż międzynarodowej ...

Kalendarz

Krwawa. Pierwotna. Saga z ziemi przekl...

„Drach” w śląskiej gwarze oznacza latawiec. Książkowy „drach” jest tworem literackim, który na przestrzeni kilkunastu ...

Relacje ze spotkań DKK

Polski już nie obcy

Kolejny raz we wtorkowe popołudnie spotkali się polskojęzyczni wolontariusze Biblioteki z obcokrajowcami, którzy chcą szlifować ...

Ośrodek Integracji i Aktywności

“Portret Kobiety. Nierówni potrz...

To tytuł wystawy, którą można zwiedzać w galerii „Krąg” przy Ośrodku Integracji i Aktywności. Wystawa ...

Wystawy

WIESZCZ U FOTOGRAFA czyli jak wyglądał...

17 czerwca 2019 r. w Galerii „Pod Kopułą” WiMBP im. Zbigniewa Herberta w Gorzowie Wlkp. ...

Wystawy

Nad brzegiem Warty

W sobotnie południe, 15 czerwca 2019 roku, Ośrodek Integracji i Aktywności zamienił się w trawiaste ...

Ośrodek Integracji i Aktywności

Bezpieczne wakacje

Zakończył się cykl warsztatów przeprowadzonych w Ośrodku Integracji i Aktywności. Ostatnie spotkanie odbyło się w ...

Ośrodek Integracji i Aktywności