Dział Zbiorów Specjalnych

Kierownik: mgr Małgorzata Barczyńska-Kowańdy
Adres: ul. Sikorskiego 107 (wejście od ul. Kosynierów Gdyńskich)
Telefon: 95 727 70 61
e-mail: .img@.img .img@.img
Godziny otwarcia:

  •  poniedziałek – piątek: 7.30 – 15.30
WILLA HANSA LEHMANNA Z „GALERIĄ SZTUKI REGIONALNEJ” I „GALERIĄ KARYKATURY” (wejście od ul. Kosynierów Gdyńskich)
Telefon: 95 727 70 61, 95 727 80 40, wewn. 154
Godziny otwarcia:
  • poniedziałek – piątek: 10.00 – 19.00
  • sobota: 10.00 – 15.00

Dział Zbiorów Specjalnych posiada unikatowe zbiory, stanowiące źródłowy materiał ikonograficzny
i dokumentacyjny dla historyków, regionalistów, dziennikarzy, studentów. Udostępnia je prezencyjnie głównie w celach naukowych.

STARE DRUKI

Zbiór gromadzony od lat 70-tych XX wieku drogą zakupów antykwarycznych i aukcyjnych oraz darów, liczy 266 woluminów (są to XVI – XVIII wieczne wydawnictwa, reprezentujące nurt sakralny, historyczny, filozoficzno-społeczny, a także książki z zakresu prawa i językoznawstwa). 25 % kolekcji stanowią polonica; ok. 25 % to wydawnictwa niemieckojęzyczne – wśród nich egzemplarze dotyczące historii naszego regionu. np. XVI-wieczna Kronika: Andreas Angelus, Annales Marchiae Brandenburgicae […],Frankfurt a.d.O. : Hartmann, 1598 r., opisująca historię Księstwa Brandenburgii od 416 r. do 1569 r.

RĘKOPISY

341 jednostek inwentarzowych, wchodzących w  skład obszernych zespołów rękopiśmiennych, obejmujących głównie spuścizny osobiste literatów związanych z Gorzowem i regionem gorzowskim: pamiętniki, dzienniki, szkice, bruliony warsztatowe utworów wydanych i niepublikowanych, korespondencja urzędowa i osobista, dokumenty, odznaczenia, fotografie i in. takich postaci jak:, Włodzimierz Korsak, Zdzisław Morawski, Irena Dowgielewicz, Witold Niedźwiecki, Florian Nowicki, Janusz Olczak, Bronisław Słomka, Bronisława Wajs-Papusza.

KARTOGRAFIA

Zbiór o zasięgu chronologicznym XVI-XXI w., liczy ponad 1000 pozycji inwentarzowych i obejmuje  współczesne arkusze map i planów (ponad 800 wol.) oraz stare mapy (ok. 100 wol.). Dotyczy w większości historycznej Nowej Marchii (południowej części obecnego województwa zachodniopomorskiego oraz północnej części województwa lubuskiego). WiMBP  w Gorzowie Wlkp. stała się posiadaczem niemal kompletnego przeglądu kartografii nowomarchijskiej w okresie nowożytnym. Zbiór dokumentów rozwoju przestrzennego, przemian politycznych i historycznych regionu, a także świadectwa doskonalenia się sztuki kartograficznej na przestrzeni wieków, jest systematycznie rozbudowywany  i stanowi znakomite, cenne i niezwykle rzadkie uzupełnienie źródeł do dziejów regionu. W kolekcji występują  mapy luźne o różnym wizerunku i poprawności kartograficznej, której poziom kształtował się w zależności od rozwoju technik pomiarowych i inwencji ich twórców. Najliczniej reprezentowane są mapy ogólnogeograficzne, o różnym stopniu szczegółowości, wywodzące się ze wszystkich liczących się oficyn europejskich. W zbiorach kartograficznych znajdują się również atlasy z  końca XIX i początku XX wieku.

Najstarszym obiektem kartograficznym w zbiorze jest pierwsza, samoistna mapa Brandenburgii Eliasa Camerariusa, profesora matematyki uniwersytetu we Frankfurcie nad Odrą: Marca Brandenbvrgensis [et] Pomerania. Per Gerardum Mercatorem. Cum Privilegio. Skala ok. 1:830 000 wydaną przez Gerarda Mercatora w Amsterdamie  po 1585 r. (miedzioryt 49,5 x 36,5 cm. Sygn. KG685).

Ważną część zbioru stanowią plany  trzech największych bitew wojny siedmioletniej: pod Sarbinowem = Zorndorf (25 VIII 1758), pod Kijami (Sulechowem = Züllichau) (23 VIII 1759) i pod Kunowicami = Kunersdorf (12 VIII 1759).

Kolekcję dopełniają 22 miedziorytnicze tablice dystansowe, określające odległości pomiędzy ważniejszymi miastami Europy (w większości XVIII-wieczne diagramy).

IKONOGRAFIA

Pocztówki

Zbiór pocztówek przedstawia minione już bezpowrotnie obrazy ok. 60 miast i wiosek z okolic Gorzowa Wlkp.,  pozwala przywołać historię, jak również oddać panujący klimat końca XIX i całego XX stulecia. Kolekcja liczy ponad 850 sztuk (czarno-białe i kolorowe), z czego około 300 kart wydanych zostało do 1945 roku – od obiektów opartych na litografii, chromolitografii poprzez pocztówki wytwarzane techniką światłodruku, do fotografii pozbawionej wcześniejszego uroku ale będącej za to wiernym odzwierciedleniem rzeczywistości. Obok typowych pocztówek w kolekcji można spotkać karty rozkładane, albumiki z pocztówkami do wyrywania oraz leporella – harmonijki z miniaturowymi widokami.

Grafika – 830 prac artystów z Gorzowa i regionu gorzowskiego.

Na uwagę zasługują źródłoznawcze materiały ikonograficzne, ukazujące zmiany w krajobrazie miast i opactw nowomarchijskich:

  • siedemnastowieczne sztychy Matthäusa Meriana, najwybitniejszego rytownika i wydawcy grafiki topograficznej i pejzażowej XVII wieku, przedstawiających widoki i plany m.in.: Cedyni, Chojny, Choszczna, Dębna Lubuskiego, Drezdenka, Frankfurtu nad Odrą, Gorzowa Wlkp., Karska, Kostrzyna, Mieszkowic, Mironic, Myśliborza, Ośna Lubuskiego, Recza, Słońska, Strzelec Krajeńskich, pochodzących z wydawnictwa Martina Zeillera:Topographia Electorat. Brandenburgici et Ducatus Pomeraniae […]. Frankfurt a.M., 1652 r.
  • faksymile 18-wiecznych grafik z widokami miast z początków XVIII wieku, opublikowanych w formie teki w 1913 r.: Petzold, Daniel, Ansichten Märkischer und Pommerscher Städte auf dem Jahren 1710-1715. Nach Originalzeichnungen Daniel Petzolds im Auftrage der Königlichen Bibliothek […], Berlin 1913 r.

Ekslibrisy – ok. 1000 miniaturowych dzieł sztuki graficznej, spośród których na uwagę zasługują ekslibrisy WiMBP w Gorzowie Wlkp.

Malarstwo oryginalne – kilkadziesiąt prac artystów lokalnych z cenzusem zawodowym, najczęściej członków ZPAP, wystawiających swoje prace w kraju i za granicą.

Zbiory fotograficzne – wśród nich kilkadziesiąt portretów ludzi związanych z życiem kulturalnym Gorzowa.

Książki XIX-wieczne – ok. 800 wol. wśród nich druki z zakresu historii, geografii, sztuki, nauk prawnych, filologii i językoznawstwa, teksty literackie, a także literatura poradnikowa z różnych dziedzin (gospodarstwo domowe, kuchnia regionalna, łowiectwo, mowy pogrzebowe, ziołolecznictwo, życie codzienne i in.).

Agendy:

09.02.2018

Barwy Słońska 2018

W Galerii „Krąg” można oglądać międzynarodową wystawę poplenerową „Barwy Słońska”, której otwarcie odbyło się 9 ...

Oddział dla Osób Specjalnej Troski - Galeria „Krąg”

06.02.2018

Gdzie ty mieszkasz? – Między swemi – C...

6 lutego 2018 r., w Ośrodku Biblioterapeutycznym odbyło się głośne czytanie dwóch polskich legend o ...

Oddział dla Osób Specjalnej Troski - Galeria „Krąg”

01.02.2018

Jedna decyzja, która wpływa na życie w...

1 lutego 2018 r. w Oddziale dla Osób Specjalnej Troski odbyło się spotkanie II Dyskusyjnego ...

Relacje ze spotkań DKK

29.01.2018

Dzień Bezpiecznego Internetu

Święto obchodzone jest w całej Europie w pierwszej połowie lutego. To dobry czas aby porozmawiać ...

Oddział dla Osób Specjalnej Troski - Galeria „Krąg”

25.01.2018

Klub Miłośników Książki Mówionej – Pan...

25 stycznia było ponure i pochmurne popołudnie. W taki dzień w Oddziale dla Osób Specjalnej ...

Relacje ze spotkań DKK

23.01.2018

Ile na świecie jest narodów?

23 stycznia 2018 r., w Oddziale dla Osób Specjalnej Troski odbyły się warsztaty dla dorosłych ...

Oddział dla Osób Specjalnej Troski - Galeria „Krąg”

15.01.2018

Jaki znak twój? – Orzeł biały – Czytan...

12 oraz 15 stycznia 2018 r., w Ośrodku Biblioterapeutycznym odbyło się głośne czytanie utworów okolicznościowych. ...

Oddział dla Osób Specjalnej Troski - Galeria „Krąg”

11.01.2018

Wernisaż wystawy Leszka Harasimowicza

11 stycznia 2018 r. Galeria „Pod Kopułą” zainaugurowała nowy rok wystawienniczy wernisażem ekspozycji obrazów uznanego ...

Kronika