YT
 
 

im. Zbigniewa Herberta w Gorzowie WielkopolskimWojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna

Nowa Marchia

8 kwietnia 2003 r. Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna rozpoczęła realizację programu, pod hasłem "Nowa Marchia - prowincja zapomniana". Partnerem Biblioteki ze strony niemieckiej jest Stiftung Brandenburg im Haus Brandenburg z Fürstenwalde. Program opiera się na realizacji cyklu sesji naukowych, których celem jest upowszechnianie i dokumentowanie historii i unikatowego wielokulturowego dziedzictwa naszego regionu - Ziemi Lubuskiej. Szczególny nacisk położony jest na poznanie dziejów dawnej Nowej Marchii. Specyfika ludności Ziem Zachodnich kształtująca się w procesie powojennych przesiedleń, migracji, procesów asymilacyjnych i późniejszego szukania własnej tożsamości, zrodziła potrzebę prowadzenia spotkań poświęconych również powojennym dziejom terenów byłej Nowej Marchii, a obecnie obejmujące również Ziemię Lubuską. Wprowadzono więc człon hasła - "Ziemia Lubuska - wspólne korzenie". Szukanie wspólnych korzeni pozwoliło na zaangażowanie przy organizacji sesji, obok partnerów niemieckich, badaczy dziejów naszego regionu, regionalistów, przedstawicieli stowarzyszeń, towarzystw i osób prywatnych z poszczególnych mniejszości narodowych i etnicznych. Do chwili obecnej wyniki swoich badań zaprezentowali naukowcy z Uniwersytetu Szczecińskiego, Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu w Białymstoku, Archiwum Państwowego w Gorzowie Wlkp., Uniwersytetu Humboldta w Berlinie, Głównego Archiwum Krajowego w Poczdamie, Oderlandmuseum w Bad Freienwalde, Brandenburskiego Krajowego Urzędu Konserwatorskiego.

Podsumowaniem sesji naukowych są wydawane kolejne numery Zeszytów Naukowych WiMBP pod tym samym tytułem.

2007-07-18

Ostatnia zmiana: 2014-05-28


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 138

Wykład prof. Edwarda Rymara: „Słownik historyczny Nowej Marchii w średniowieczu” ; 17 stycznia 2017 r.

 

W dniu 17 stycznia 2017 r. w gorzowskiej książnicy odbyło się pierwsze w tym roku spotkanie z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie”. Podczas spotkania prof. Edward Rymar zaprezentował dwa tomy „Słownika historycznego Nowej Marchii”, a dr Paweł Migdalski omówił dalsze plany wydawnicze.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 137

Wykład dr Barbary Bielinis-Kopeć: „Drewniane kościoły województwa lubuskiego - zasób i problematyka ochrony konserwatorskiej” ; 13 grudnia 2016 r.

 

W dniu 13 grudnia 2016 roku odbyło się kolejne spotkanie z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie”. Tematem spotkania były kościoły drewniane w województwie lubuskim. Wykład wygłosiła dr Barbara Bielinis-Kopeć – Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 136

Wykład Zbigniewa Czarnucha: „Początki państwa polskiego – zmartwienia regionalisty” ; 15 listopada 2016 r.

 

Kolejne, listopadowe spotkanie w ramach cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie” poświęcone było problemom, z jakimi borykają się historycy i pasjonaci historii zajmujący się początkami dynastii Piastów i narodzin państwa polskiego. Gościem spotkania był pan Zbigniew Czarnuch, historyk, regionalista, autor wielu publikacji poświęconych dziejom naszego regionu.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 135

Wykład dr.  Przemysława Piwowarczyka:  "Inskrypcje w przestrzeni miejskiej do 1939 roku" ; 13 października 2016 r.

W dniu 13 października 2016 r. odbyło się kolejne spotkanie z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie”. Tym razem zostało ono poświęcone inskrypcjom w przestrzeni miejskiej do 1939 roku.

Gościem październikowego spotkania był dr Przemysław Piwowarczyk, adiunkt w Katedrze Filologii Klasycznej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Wśród wielu zainteresowań badawczych dr Piwowarczyka znajdują się także inskrypcje miejskie. Od kilku już lat bierze on udział w projekcie mającym na celu zgromadzenie takich inskrypcji w Katowicach. Natomiast od pewnego czasu swoje zainteresowania w tym względzie kieruje także w stronę Gorzowa.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 134

Wykład prof. dr. hab. Wojciech Chudziak:  "Archeologia wysp na Ziemi Lubuskiej" ; 6 września 2016 r.

 

Tematem pierwszego po wakacjach spotkania z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie” była archeologia wysp Ziemi Lubuskiej. Wykład wygłosił prof. dr hab. Wojciech Chudziak.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 133

Wykład dr.  Folwkarta Wendlanda:  "Ogrody i parki w Nowej Marchii" ; 15 czerwca 2016 r.

Gościem ostatniego przed wakacjami spotkania z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie” był dr Folkwart Wendland, geolog i historyk nauki, związany z środowiskiem naukowym Brandenburgii.

Okazją do spotkania było wydanie piątego tomu „Gärten und Parke in Brandenburg”, poświęconego parkom i ogrodom Nowej Marchii. Cała kolekcja jest bogato ilustrowana, liczy ponad 2,6 tys. stron i dokumentuje ponad tysiąc miejsc zielonych na terenie Brandenburgii.

W swoim wystąpieniu, dr Wendland przedstawił najciekawsze i najlepiej udokumentowane parki i ogrody na obszarze dawnej Nowej Marchii, skupiając się na posiadłościach wiejskich.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 132

Wykład dr.  Falko Neiningera:  "Berliński architekt Fritz Crzellitzer (1876-1942) i jego współpraca z Maxem Bahrem w Landsbergu" ; 10 maja 2016 r.

Gorzowska książnica gościła dr. Falko Neiningera już wielokrotnie. Tym razem pracownik Brandenburskiego Głównego Archiwum Krajowego w Poczdamie zaprezentował wykład na temat współpracy berlińskiego architekta Fritza Crzellitzera z gorzowskim przedsiębiorcą i społecznikiem Maxem Bahrem.

Na zakończenie głos zabrał Robert Piotrowski, którzy zaprezentował swoją najnowszą książkę o historii łaźni miejskiej, która była sztandarowym dziełem Crzellitzera.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 131

Wykład dr.  Juliusza Sikorskiego:  "Historia pisana na nowo. Polityka władz partyjno-państwowych województwa zielonogórskiego wobec Kościoła rzymskokatolickiego w okresie Wielkiej Nowenny Milenium Chrztu Polski (1957-1966)" ; 26 kwietnia 2016 r.

 

W dniu 26 kwietnia 2016 r. odbyło się kolejne spotkanie z cyklu Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie, na którym dr Juliusz Sikorski opowiedział o programowej laicyzacji państwa i różnych metodach stosowanych przez władze w celu jej wprowadzenia na Ziemi Lubuskiej.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 130

Wykład dr. Zbigniewa Mieczkowskiego:  "Historia poligonu w Drawsku" ; 15 marca 2016 r.

Gościem trzeciego w tym roku spotkania z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie” był dr Zbigniew Mieczkowski, który wygłosił wykład pt. „Historia poligonu w Drawsku”.

Zbigniew Mieczkowski to historyk, regionalista, ale przede wszystkim pułkownik, wieloletni zastępca komendanta i komendant poligonu drawskiego. Któż inny mógł więcej z większą znajomością opisać jego historię od czasów najdawniejszych po współczesność? Licznie zgromadzeni słuchacze poznali początki słowiańskiego i niemieckiego osadnictwa na tych terenach, przekształcenie ich w poligon lotniczy w latach 30. XX w., a następnie objęcie go przez Wojsko Polskie.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 129

Wykład Jerzego Zysnarskiego:  "Niezwykłe losy Elżbiety Dutkowskiej (1900-1949), damy Virtuti Militari i pionierki Gorzowa" ; 16 lutego 2016 r.

Gościem lutowego spotkania z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie” był znany dziennikarz i regionalista Jerzy Zysnarski. Tym razem w swoim wykładzie przybliżył postać Elżbiety Dutkowskiej.

Losy Elżbiety Dutkowskiej (1900-1949) łączą w sobie dzieje lokalne i krajowe. W czasie wojny służyła w Armii Krajowej, w której otrzymała stopień kapitana. Za swoje męstwo została uhonorowana orderem Virtuti Militari. Następnie przyjechała do Gorzowa, gdzie pomagała dawnym członkom AK, jednocześnie prowadząc działalność zawodową i społeczną.