YT
 
 

im. Zbigniewa Herberta w Gorzowie WielkopolskimWojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna

Nowa Marchia

8 kwietnia 2003 r. Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna rozpoczęła realizację programu, pod hasłem "Nowa Marchia - prowincja zapomniana". Partnerem Biblioteki ze strony niemieckiej jest Stiftung Brandenburg im Haus Brandenburg z Fürstenwalde. Program opiera się na realizacji cyklu sesji naukowych, których celem jest upowszechnianie i dokumentowanie historii i unikatowego wielokulturowego dziedzictwa naszego regionu - Ziemi Lubuskiej. Szczególny nacisk położony jest na poznanie dziejów dawnej Nowej Marchii. Specyfika ludności Ziem Zachodnich kształtująca się w procesie powojennych przesiedleń, migracji, procesów asymilacyjnych i późniejszego szukania własnej tożsamości, zrodziła potrzebę prowadzenia spotkań poświęconych również powojennym dziejom terenów byłej Nowej Marchii, a obecnie obejmujące również Ziemię Lubuską. Wprowadzono więc człon hasła - "Ziemia Lubuska - wspólne korzenie". Szukanie wspólnych korzeni pozwoliło na zaangażowanie przy organizacji sesji, obok partnerów niemieckich, badaczy dziejów naszego regionu, regionalistów, przedstawicieli stowarzyszeń, towarzystw i osób prywatnych z poszczególnych mniejszości narodowych i etnicznych. Do chwili obecnej wyniki swoich badań zaprezentowali naukowcy z Uniwersytetu Szczecińskiego, Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu w Białymstoku, Archiwum Państwowego w Gorzowie Wlkp., Uniwersytetu Humboldta w Berlinie, Głównego Archiwum Krajowego w Poczdamie, Oderlandmuseum w Bad Freienwalde, Brandenburskiego Krajowego Urzędu Konserwatorskiego.

Podsumowaniem sesji naukowych są wydawane kolejne numery Zeszytów Naukowych WiMBP pod tym samym tytułem.



"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 145

Wykład dr. Ernsta-Otto Denka pt. "Viadrus jako bóg rzeki Odry" ; 17 października 2017 r.

 

Gościem kolejnego spotkania z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie” był dr Ernst-Otto Denk, który opowiedział o Viadrusie – mitycznym bogu Odry.

Ostatnia zmiana: 2017-10-23

"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 144

Spotkanie pt. "Katedra gorzowska sercem miasta i diecezji" ; 19 września 2017 r.

 

Tematem, pierwszego po wakacjach, spotkania była gorzowska katedra. Z tego powodu do udziału w nim zostali zaproszeni wybitni eksperci. Ks. dr Dariusz Gronowski opowiadał o związkach bp. Wilhelma Pluty z gorzowską katedrą. Z kolei Robert Piotrowski przybliżył wyposażenie kościoła, zmieniające się na przełomie lat. Miejska konserwator zabytków Agnieszka Dębska naświetliła zaś plany remontu katedry i jej wieży.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 143

Wykład dr hab. Dariusza Rymara, dyrektora Archiwum Państwowego w Gorzowie Wlkp., pt. "Gorzów miasto średniej wielkości o ponad średnim znaczeniu (po roku 1945)" ; 27 czerwca 2017 r.

 

Gościem wyjątkowego, bo zorganizowanego w ramach obchodów 760. lecia Gorzowa Wielkopolskiego, spotkania z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie” był dr hab. Dariusz Rymar, dyrektor gorzowskiego Archiwum Państwowego. Tematem wykładu był: „Gorzów miasto średniej wielkości o ponad średnim znaczeniu (po roku 1945)”.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 142

Wykład Krzysztofa Sochy z Muzeum Twierdzy Kostrzyn, pt. „Siedziba biskupów lubuskich w Górzycy" ; 23 maja 2017 r.

 

W dniu 23 maja 2017 r. odbyło się piąte już w tym roku spotkanie z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie”. Tym razem o siedzibie biskupów lubuskich w Górzycy opowiadał Krzysztof Socha, archeolog z Muzeum Twierdzy Kostrzyn.

Pracownik kostrzyńskiego muzeum przedstawił stan dotychczasowych badań archeologicznych w Górzycy. Jego zdaniem bieżące ustalenia wskazują, że tu właśnie znajdowała się średniowieczna siedziba biskupów lubuskich. Jednakże, jak zauważył, teren badań jest niezwykle bogaty w przedmioty z różnych okresów historycznych, co często utrudnia ustalenie dokładnego położenia siedziby.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 141

 

Wykład dr hab. Marcelego Tureczka z Uniwersytetu Zielonogórskiego, pt. „Najstarsze inskrypcje Sulęcina i okolic” połączony z promocją książki Inskrypcje województwa lubuskiego. Powiat sulęciński ; 7 kwietnia 2017 r.

 

Gościem kolejnego w tym roku spotkania z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie” byłdr hab. Marceli Tureczek z Uniwersytetu Zielonogórskiego. Zaprezentował wyniki badań nad inskrypcjami powiatu sulęcińskiego przeprowadzonymi w latach 2012-2013, które objęły zasięgiem 51 miejscowości w tym trzy zamknięte wsie na terenie poligonu wojskowego przy garnizonie Międzyrzecz – Wędrzyn.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 140

Wykład Agnieszki Dębskiej: „Krajobraz kulturowy miasta Gorzowa Wielkopolskiego – klasyfikacja i kategoryzacja gorzowskich zabytków” ; 28 marca 2017 r.

 

Gościem trzeciego w tym roku spotkania z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie” była Agnieszka Dębska, miejska konserwator zabytków.Miejska konserwator zabytków wystąpiła z tematem: „Krajobraz kulturowy miasta Gorzowa Wielkopolskiego – klasyfikacja i kategoryzacja gorzowskich zabytków”. Agnieszka Dębska zaprezentowała m. in. podstawy prawne ochrony i opieki nad zabytkami w Polsce, scharakteryzowała zasoby i stan krajobrazu kulturowego miasta, w tym zabytki nieruchome i nieruchome, zabytki archeologiczne oraz dziedzictwo niematerialne (ochronie mogą podlegać nazwy geograficzne, historyczne lub tradycyjne nazwy obiektu budowlanego, placu, ulicy lub jednostki osadniczej).

Po wykładzie licznie zgromadzeni słuchacze mogli zadawać pytania oraz wziąć udział w dyskusji.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 139

Wykład prof. Czesława Osękowskiego: „Budowanie tożsamości lubuskiej” ; 28 lutego 2017 r.

 

Gościem lutowego spotkania z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie” był prof. Czesław Osękowski, który omówił kwestię tożsamości lubuskiej.

Czy istnieje coś takiego jak tożsamość lubuska? Jeśli tak, to z jakich elementów się składa? – Na te i wiele innych pytań starał się odpowiedzieć prof. Osękowski, ceniony historyk, zdobywca Wawrzynu Naukowego za 2016 r., były rektor Uniwersytetu Zielonogórskiego. W swoim wystąpieniu przywołał wiele materiałów, wskazujących na to, mimo zmian administracyjnych, Ziemia Lubuska na stałe wpisała się w krajobraz regionalny Polski. Również jej mieszkańcy z coraz większą pewnością odnoszą się do siebie jako Lubuszan. Mimo różnic i animozji między Gorzowem a Zielona Górą, mieszkańców obu miast łączy wspólne doświadczenie historyczne i społeczne. Tym samym można mówić o wykształceniu się tożsamości lubuskiej.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 138

Wykład prof. Edwarda Rymara: „Słownik historyczny Nowej Marchii w średniowieczu” ; 17 stycznia 2017 r.

 

W dniu 17 stycznia 2017 r. w gorzowskiej książnicy odbyło się pierwsze w tym roku spotkanie z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie”. Podczas spotkania prof. Edward Rymar zaprezentował dwa tomy „Słownika historycznego Nowej Marchii”, a dr Paweł Migdalski omówił dalsze plany wydawnicze.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 137

Wykład dr Barbary Bielinis-Kopeć: „Drewniane kościoły województwa lubuskiego - zasób i problematyka ochrony konserwatorskiej” ; 13 grudnia 2016 r.

 

W dniu 13 grudnia 2016 roku odbyło się kolejne spotkanie z cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie”. Tematem spotkania były kościoły drewniane w województwie lubuskim. Wykład wygłosiła dr Barbara Bielinis-Kopeć – Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków.


"NOWA MARCHIA - PROWINCJA ZAPOMNIANA - ZIEMIA LUBUSKA - WSPÓLNE KORZENIE" - 136

Wykład Zbigniewa Czarnucha: „Początki państwa polskiego – zmartwienia regionalisty” ; 15 listopada 2016 r.

 

Kolejne, listopadowe spotkanie w ramach cyklu „Nowa Marchia – prowincja zapomniana – Ziemia Lubuska – wspólne korzenie” poświęcone było problemom, z jakimi borykają się historycy i pasjonaci historii zajmujący się początkami dynastii Piastów i narodzin państwa polskiego. Gościem spotkania był pan Zbigniew Czarnuch, historyk, regionalista, autor wielu publikacji poświęconych dziejom naszego regionu.

Podczas wystąpienia podsumował on dotychczasowy stan wiedzy nad początkami państwa oraz zaprezentował nieliczne źródła będące podstawą badań  naukowych. Dopełnieniem  wystąpienia była prezentacja wyobrażeń jakie do tej pory narosły wokół narodzin Polski oraz wynikających z tego sporów. Wystąpienie pokazało, iż stawiane od lat pytania, o to jak doszło do podjęcia decyzji o chrzcie, skąd wziął się Mieszko, a także  czy Piastowie to Słowianie i skąd pochodzą, a przede wszystkim w jakich okolicznościach narodziła się Polska, w dalszym ciągu pozostają w sferze badań.